Kunstschilder Arnulf Rainer is op 18 december 2025 op 96-jarige leeftijd overleden.
Introductie
Arnulf Rainer gold als een van de meest invloedrijke Oostenrijkse kunstenaars van de twintigste en eenentwintigste eeuw. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn kenmerkende Übermalungen, overschilderingen van fotografische afbeeldingen en reproducties van oude meesters, waarmee hij een geheel eigen plek in de kunstgeschiedenis veroverde. Zijn overlijden op 96-jarige leeftijd markeert het einde van een artistieke loopbaan die meer dan zeven decennia besloeg.
Carrière en prestaties
Rainer werd op 8 december 1929 geboren in Baden bei Wien, Oostenrijk. Al vroeg in zijn loopbaan liet hij zien dat hij buiten de gevestigde kunstkaders wilde opereren. In 1950 richtte hij samen met Ernst Fuchs, Arik Brauer en Josef Mikl de Hundsgruppe op, een kunstenaarscollectief dat zich verzette tegen het conservatieve klimaat in de Oostenrijkse kunstwereld na de Tweede Wereldoorlog. De groep zocht vernieuwing in het surrealisme en het expressionisme, en droeg bij aan de internationale zichtbaarheid van de moderne Oostenrijkse kunst.
De techniek waarmee Rainer zijn naam vestigde, de Übermalung, bestond uit het overschilderen van bestaande afbeeldingen met expressieve, vaak abstracte lagen verf. Hij paste deze methode toe op fotografische portretten en op reproducties van werken van grote meesters als Egon Schiele, Vincent van Gogh en Rembrandt. Op die manier creëerde hij een voortdurende dialoog tussen kunsthistorisch erfgoed en eigentijdse expressie. Zijn werk vertoonde verwantschap met het Weense Aktionisme, het tachisme en de art brut, stromingen die spontaniteit, fysieke betrokkenheid en ongepolijste vormen centraal stelden.
Rainer werkte in meerdere media, waaronder olieverf, acryl, gouache, fotografie en grafiek. In zijn latere werk radicaliseerde hij zijn expressieve aanpak verder door te schilderen met blote handen en met zijn voeten, een werkwijze die de fysieke, gestische dimensie van zijn kunst nog nadrukkelijker naar voren bracht.
Zijn belangrijkste onderscheidingen en mijlpalen op een rij:
- Mede-oprichter van de Hundsgruppe (1950)
- Vertegenwoordigde Oostenrijk op de Biënnale van Venetië in 1978 en 1980
- Ontving de Grote Oostenrijkse Staatsprijs in 1978
- Ontving de Max Beckmann-Prijs in 1981
- Professor aan de Academie van beeldende kunsten in Wenen van 1981 tot 1995
- Werken opgenomen in de collecties van het Museum of Modern Art (New York), het Solomon R. Guggenheim Museum (New York), het Centre Pompidou (Parijs) en het Stedelijk Museum (Amsterdam)
Als professor aan de Academie van beeldende kunsten in Wenen begeleidde Rainer gedurende veertien jaar generaties jonge kunstenaars. Zijn experimentele benadering en onconventionele werkwijzen inspireerden studenten om artistieke grenzen te verleggen en nieuwe vormen van expressie te verkennen.
Privéleven
Over het privéleven van Arnulf Rainer is weinig publiek bekend. Hij bracht het grootste deel van zijn leven door in Oostenrijk en bleef tot op hoge leeftijd actief als kunstenaar, met werk dat doorliep tot in 2024.
Overlijden
Arnulf Rainer overleed op 18 december 2025 op 96-jarige leeftijd in Wenen, Oostenrijk, de stad waar hij decennialang werkte en onderwijs gaf. De doodsoorzaak is niet publiek bekendgemaakt. Zijn overlijden werd breed herdacht in de internationale kunstwereld, mede vanwege de uitzonderlijke lengte en reikwijdte van zijn artistieke nalatenschap.
Afsluiting
Met het overlijden van Arnulf Rainer verliest de internationale kunstwereld een pionier die de grenzen tussen kunstgeschiedenis en moderne abstracte expressie op geheel eigen wijze wist te verleggen. Zijn Übermalungen blijven een unieke bijdrage aan de beeldende kunst van de twintigste en eenentwintigste eeuw, en zijn werk is blijvend verankerd in de collecties van de meest toonaangevende musea ter wereld. Op Overleden.net vind je meer bekende overledenen uit de wereld van de beeldende kunst.
Dit artikel is opgesteld met ondersteuning van AI-tools en geverifieerd door de redactie van Overleden.net.