Militair Desi Bouterse is op 23 december 2024 op 79-jarige leeftijd overleden.

Introductie

Desiré Delano Bouterse was een Surinaamse militair en politicus die zijn land decennialang domineerde, zowel als militair machthebber als later als democratisch gekozen president. Hij geldt als een van de meest controversiële figuren in de geschiedenis van Suriname, vanwege zijn rol bij ernstige mensenrechtenschendingen en zijn veroordeling voor de Decembermoorden van 1982. Zijn overlijden in december 2024 trekt internationaal aandacht, mede omdat hij op het moment van zijn dood een gevangenisstraf ontliep waartoe hij was veroordeeld.

Carrière en prestaties

Bouterse werd geboren op 13 oktober 1945 in Domburg, Suriname, en had een gemengde achtergrond met Zeeuwse, inheemse, Creoolse, Franse en Chinese voorouders. Hij trad in 1968 in dienst bij het Nederlandse leger, waar hij een militaire opleiding volgde. Na zijn terugkeer in Suriname bouwde hij een positie op binnen het Surinaamse leger.

Op 25 februari 1980 leidde Bouterse een militaire coup waarmee hij de democratisch gekozen regering omver wierp. Zijn belangrijkste rollen en periodes als machthebber:

  • Militair dictator van Suriname van 1980 tot 1987
  • Opnieuw aan de macht na een tweede coup van 1990 tot 1991
  • Oprichter van de Nationale Democratische Partij (NDP)
  • Democratisch gekozen president van Suriname van 2010 tot 2020

Zijn presidentschap van 2010 tot 2020 markeerde een bijzonder moment: een voormalig militair dictator die via de stembus aan de macht kwam. Als president voerde hij een nationalistische koers en versterkte hij de banden met landen als Venezuela en China. In 2020 verloor zijn partij de verkiezingen, waarna hij de macht overdroeg aan zijn opvolger.

Controverses en veroordelingen

Bouterse wordt in verband gebracht met twee van de zwartste bladzijden in de Surinaamse geschiedenis. Op 8 december 1982 werden vijftien prominente critici van het regime opgepakt en gedood. Deze gebeurtenis, bekend als de Decembermoorden, leidde in 2019 tot zijn veroordeling door een Surinaamse militaire rechtbank tot twintig jaar gevangenisstraf, waarbij hij als hoofdverantwoordelijke werd aangemerkt.

Daarnaast wordt hij gezien als hoofdverantwoordelijke voor het bloedbad van Moiwana in 1986, waarbij 39 burgers uit de Marron-gemeenschap werden vermoord. Ook in Nederland liep hij een veroordeling op: in 2000 werd hij bij verstek veroordeeld tot elf jaar gevangenisstraf wegens betrokkenheid bij cocaïnesmokkel. Op het moment van zijn overlijden had Bouterse zich aan zijn Surinaamse gevangenisstraf onttrokken door onder te duiken.

Privéleven

Bouterse was getrouwd en had meerdere kinderen. Zijn zoon Dino Bouterse raakte in opspraak door een veroordeling in de Verenigde Staten wegens drugshandel en terrorisme. Over zijn verdere privéleven zijn weinig publiek bekende details beschikbaar.

Overlijden

Desi Bouterse overleed op 23 december 2024 op 79-jarige leeftijd in het Natuurreservaat Copi in Suriname. De exacte doodsoorzaak is niet publiek bekendgemaakt. Hij overleed terwijl hij voortvluchtig was voor zijn gevangenisstraf. Zijn dood leidde zowel in Suriname als internationaal tot uiteenlopende reacties, waarbij slachtoffers van de Decembermoorden en nabestaanden van de Moiwana-slachtoffers reageerden met gemengde gevoelens over het feit dat Bouterse nooit zijn straf heeft uitgezeten.

Afsluiting

Met het overlijden van Desi Bouterse verliest Suriname een figuur die het land diepgaand heeft gevormd, zowel door zijn autoritaire bewind als door de democratische functies die hij later bekleedde. Zijn nalatenschap blijft onlosmakelijk verbonden met de Decembermoorden en het bloedbad van Moiwana, waarvoor hij nooit zijn straf heeft uitgezeten. Op Overleden.net vind je meer bekende overledenen uit de wereld van politiek en geschiedenis.

Dit artikel is opgesteld met ondersteuning van AI-tools en geverifieerd door de redactie van Overleden.net.