Kardinaal Dominik Duka is op 4 november 2025 op 82-jarige leeftijd overleden.

Introductie

Dominik Duka was een Tsjechisch kardinaal, aartsbisschop en lid van de Dominicaanse orde, die gold als een van de meest invloedrijke figuren in de Tsjechische Rooms-Katholieke Kerk. Hij leidde het aartsbisdom Praag van 2010 tot 2022 en droeg als kardinaal bij aan de wereldwijde Kerk, onder meer door zijn deelname aan het conclaaf van 2013. Zijn overlijden in Praag markeert het einde van een leven dat sterk werd gevormd door zowel religieuze overtuiging als persoonlijk lijden onder het communistische regime.

Carrière en prestaties

Dominik Duka werd geboren op 26 april 1943 in Hradec Králové en trad toe tot de Dominicaanse orde, de Orde van Predikheren, een van de oudste religieuze orden van de Katholieke Kerk. Op 22 juni 1970 werd hij tot priester gewijd. Zijn vroege kerkelijke loopbaan werd echter abrupt onderbroken door het communistische regime in Tsjechoslowakije.

In 1975 werd Duka gedwongen zijn ambt neer te leggen. In plaats van zijn geloof op te geven, koos hij ervoor als fabrieksarbeider te werken in de metaalindustrie in Pilsen, waar hij tot de val van het communisme in 1989 bleef. In 1981 en 1982 werd hij bovendien gevangen gezet vanwege zijn religieuze activiteiten. Duka behoorde daarmee tot een generatie Tsjechische geestelijken die persoonlijke offers brachten voor hun geloof en symbool stonden voor de weerstand van de Katholieke Kerk tegen totalitaire onderdrukking.

Na de val van het communisme in 1989 hervatte Duka zijn kerkelijke loopbaan. In de jaren negentig was hij werkzaam als hoogleraar aan de Palacký-Universiteit Olomouc, een van de belangrijkste universiteiten van Tsjechië. Zijn academische werk sloot aan bij de nadruk van de Dominicaanse orde op onderwijs en prediking.

Zijn verdere loopbaan kende de volgende belangrijke mijlpalen:

  • 1998-2010: Bisschop van Hradec Králové, zijn geboortestad
  • 2010-2022: Aartsbisschop van Praag, het belangrijkste katholieke diocees van Tsjechië
  • 2010-2020: Voorzitter van de Tsjechische bisschoppenconferentie
  • 18 februari 2012: Gecreëerd tot kardinaal door Paus Benedictus XVI, met als titelkerk Santi Marcellino e Pietro in Rome
  • 2013: Deelname aan het conclaaf dat resulteerde in de verkiezing van Paus Franciscus
  • 13 mei 2022: Emeritaat na het bereiken van de traditionele pensioenleeftijd voor bisschoppen

Als voorzitter van de Tsjechische bisschoppenconferentie had Duka gedurende een decennium invloed op de pastorale en maatschappelijke standpunten van de Katholieke Kerk in zijn land, in een periode die gekenmerkt werd door toenemende secularisatie.

Privéleven

Dominik Duka werd geboren en groeide op in Hradec Králové, Tsjechië. Over zijn persoonlijke leven buiten zijn kerkelijke en academische loopbaan is weinig publiek bekend. Zijn jaren als fabrieksarbeider in Pilsen, van 1975 tot 1989, worden beschouwd als een bewuste keuze om trouw te blijven aan zijn geloof onder moeilijke omstandigheden.

Overlijden

Dominik Duka overleed op 4 november 2025 op 82-jarige leeftijd in Praag, Tsjechië. De exacte doodsoorzaak is niet publiek bekendgemaakt. Hij had in mei 2022 zijn taken als aartsbisschop van Praag overgedragen en leefde sindsdien als emeritus kardinaal.

Afsluiting

Met het overlijden van Dominik Duka verliest de Tsjechische Katholieke Kerk een van haar meest markante en veerkrachtige figuren, wiens leven een directe verbinding vormde tussen het ondergrondse katholicisme van de communistische periode en de heropbouw van de kerkelijke structuren in het post-communistische Tsjechië. Zijn persoonlijke ervaring met religieuze vervolging gaf hem een unieke stem binnen het Heilig Collegie van Kardinalen. Op Overleden.net vind je meer bekende overledenen uit de wereld van religie en kerkelijk leven.

Dit artikel is opgesteld met ondersteuning van AI-tools en geverifieerd door de redactie van Overleden.net.